Het begon bij de kapper. Een jongen van rond de zestien, weggelopen van huis en van school, zwervend door Amsterdam-Noord, vertelt tijdens het knippen dat hij naar zee wil. De kapper knipt een advertentie uit de krant: het openluchttheater van Tuindorp-Oostzaan zoekt spelers. Peter Faber ging erheen, en is nooit meer weggegaan.
Hij werd geboren op 9 oktober 1943 in Schwarzenbach an der Saale, in Beieren, als zoon van een Nederlandse arbeider en een Duitse moeder. Het gezin belandde in Amsterdam-Noord. Thuis werd hij geslagen; op straat voelde hij zich veiliger dan in zijn eigen huis. Op school kreeg hij te horen dat er nooit iets van hem terecht zou komen. Wie zijn latere werk kent, weet hoe hard die zin is blijven zitten, en wat hij ermee heeft gedaan.
Alles wat een theater nodig heeft
Faber deed een mimeopleiding, leerde jongleren, dansen en regisseren. In het theater vervulde hij zo ongeveer elke functie die er bestaat: decorbouwer, kostuumontwerper, docent, producent, hoofdrolspeler. In 1970 was hij medeoprichter van Het Werkteater, dat het Nederlandse toneel wilde vernieuwen met improvisatie en met voorstellingen over gewone mensen. Het werd het toonaangevende gezelschap van de jaren zeventig en tachtig.
De doorbraak bij het grote publiek kwam met de films. Keetje Tippel, Max Havelaar, Soldaat van Oranje, en de internationale oorlogsfilm A Bridge Too Far van Richard Attenborough, waarin hij naast Sean Connery en Anthony Hopkins speelde als kapitein Harry Bestebreurtje. Daarna Ciske de Rat en Schatjes!, met het vervolg Mama is boos!. Op televisie was hij te zien in Prettig Geregeld, Duel in de diepte, Baantjer en, vorig jaar nog, in een aflevering van Medisch Centrum West.
Twee keer won hij de Louis d’Or, de belangrijkste toneelprijs van het land: in 1975 voor Avondrood bij Het Werkteater, en in 1991 voor Het Koekoeksnest. Daarnaast trok hij jarenlang volle zalen met solovoorstellingen waarin hij toneel mengde met mime, muziek, jongleren en circusacts. Een acteur die kon jongleren, dat waren er niet veel.
Vijf keer trouwen, vijf keer scheiden
Faber leefde zoals hij speelde: zonder rem. Hij trouwde vijf keer en scheidde vijf keer, en kreeg vijf kinderen uit vier huwelijken, onder wie de acteurs Jasper en Jesse. Bij Het Werkteater ontmoette hij actrice en regisseuse Shireen Strooker, zijn tweede vrouw, met wie hij twee kinderen kreeg. Later noemde hij haar de grote liefde van zijn leven.
Waarom die huwelijken stuk liepen, kon hij lang niet uitleggen. Pas op oudere leeftijd legde hij de link met zijn jeugd, waarin hij zich had afgesloten voor zijn ouders. Aandacht deed iets met hem waar hij nauwelijks tegen bestand was. “Als iemand met mij wou zoenen, ging ik voor de bijl”, zei hij daarover. In zijn huwelijken ging het net zo.
De tweede kans
Zijn eigen jeugd werd de motor van het werk waar hij misschien wel het meest trots op was. Met de Peter Faber Stichting, die hij van de producenten van de musical Man van La Mancha cadeau kreeg, maakte hij voorstellingen en films met jongeren die vastliepen. Hij werkte met jongens in de gevangenis, gaf samen met zoon Jesse workshops aan gedetineerden en ex-gedetineerden, en trainde politiemensen in de omgang met hangjongeren. Zijn overtuiging was simpel: die energie op straat is geen probleem, het is brandstof. Je moet hem alleen de goede kant op zetten.
Achterstallig onderhoud
Na een hartoperatie in 2018 ging hij bewuster leven: minder drank, minder rook, elke dag bewegen. Stilzitten was er nog steeds niet bij. Hij reisde twee seizoenen lang de wereld over voor het programma Beter laat dan nooit, samen met Gerard Cox, Barrie Stevens en Willibrord Frequin. In 2023 speelde hij zijn laatste filmrol, in Sweet Dreams, naast zijn zoon Jesse; de film werd een jaar later de Nederlandse Oscarinzending. En in 2025 haalde hij het nieuws omdat hij werd beroofd van het Rolex-horloge dat hij 46 jaar had gedragen.
Op 5 juli werd hij opgenomen in het ziekenhuis, benauwd. Een vernauwde kransslagader, schreef hij op Facebook, wat hij zelf achterstallig onderhoud noemde. De artsen waren positief, meldde hij erbij, en daar hield hij zich aan vast. Bang voor de dood was hij niet, zei hij, maar hij had liever nog even gewacht.
Peter Faber overleed op donderdag 6 augustus 2026, 82 jaar oud, vredig en omringd door zijn naasten. Op maandag 17 augustus kan iedereen tussen 10.00 en 12.00 uur afscheid van hem nemen in Het Zonnehuis in Amsterdam-Noord, op een steenworp van de buurt waar het ooit allemaal begon.
