Wat is de drempel om hulp te vragen? En misschien nog wel belangrijker: wat is de drempel om hulp te bieden? Nog voordat de voorstelling Schuld – Hoe doen we het goede? van PS Vertelt begint, word je met deze vragen geconfronteerd. Door de ruimte hangen posters met deze teksten. Ook een korte introductievideo, waarin verschillende jongeren vertellen over hun jeugd, schaamte en tekortschietende hulpverlening zetten direct de toon.
De voorstelling speelt zich af in een loodsachtige ruimte. Op de vloer liggen stapels kleding, die zowel als decor als voor de verschillende personages worden gebruikt. De vier acteurs spelen meerdere rollen. Door de zichtbare kledingwissels, blijven de personages goed herkenbaar. Een creatieve keuze die past bij de eenvoudige vormgeving.
Centraal staat Abdallah Omar Mahamed, ook wel Appie genoemd. Hij vertelt zijn eigen levensverhaal, dat grotendeels de basis vormt voor de voorstelling. Het vraagt moed om zo persoonlijk en kwetsbaar te zijn met het publiek. Regisseur Pepijn Smit brengt het verhaal op een originele manier tot leven.
Appie neemt het publiek mee van zijn jeugd in Somalië naar zijn leven in Nederland. Mooi is de keuze om delen in het Arabisch te vertellen, met vertaling door een medespeler. Bij aankomst in Nederland klinkt het bekende lied In Holland staat een huis. Het publiek zingt enthousiast mee. Juist deze kleine momenten van interactie zorgen voor verbinding met de zaal.
Eenmaal in Sleeuwijk krijgt Appie te maken met racisme en financiële beperkingen. Citaten als ‘omdat witheid nou eenmaal onzichtbaar is’ en ‘drempels kunnen hoger liggen dan dromen’ blijven hangen. Een scène die mij bijzonder raakte, is die waarin de moeder van een vriendje Appie uitnodigt om mee te eten, hem kleding geeft en meebetaalt aan zijn schoolreisjes. Kleine gebaren die een groot verschil maken.
Ondanks zijn toelating tot de toneelacademie, lopen zijn schulden uiteindelijk op tot meer dan 40.000 euro. Zelfs wanneer hij hulp zoekt, blijkt die moeilijk te vinden.
De vier acteurs spelen overtuigend en vooral de monologen van Appie maken indruk. Wel gaan sommige teksten verloren wanneer meerdere acteurs tegelijkertijd spreken. Ook de soundscapes en muzikale intermezzo’s vond ik niet altijd even sterk; de tekst had op sommige momenten meer kracht mogen krijgen.
Schuld heeft mij ontroerd, maar riep ook herkenbaarheid op. Het laat zien dat hard werken en je best doen niet altijd voldoende zijn om financiële problemen te voorkomen. De voorstelling eindigt met de woorden ‘Ben dat lichtje voor een ander’. Een hoopvolle boodschap die blijft hangen. Na het applaus deelt Pepijn Smit bovendien mooi nieuws: Appie verwacht begin 2027 volledig schuldenvrij te zijn.
Een voorstelling die je laat nadenken over hoe we er als mensen écht voor elkaar kunnen zijn.
Mette Tros – 2026
Gezelschap: PS Vertelt (stadsgezelschap van Leiden)
Regie: Pepijn Smit | Tekst: Anouk Saleming
Spel: Abdallah Omar Mahamed, Mahfoud Mokaddem, Annabelle Hinam en Tijs Huys
Muziek: Ralf Gerritse en Rian Evers
Locatie: Pesthuislaan 8, Leiden Speeldata: Tot en met zondag 29 november 2026
Schrijf jij ook graag over voorstellingen in jouw regio? Word recensent bij Theaternetwerk.
Foto: Ben van Duin
